SËMUNDJA VALVULARE E ZEMRËS

  • Published on
    06-Apr-2016

  • View
    237

  • Download
    7

DESCRIPTION

Termi smundje valvulare e zemrs i prfshin t gjitha smundjet q i prekin valvulat e zemrs.

Transcript

FILIP VTORI.SMUNDJA VALVULARE E ZEMRSTermi smundje valvulare e zemrs i prfshin t gjitha smundjet q i prekin valvulat e zemrs.Cilat jan arsyet? Stenozvalvulare ngushtimRegurgitimvalvular valvulainkompetenteSizbulohets-mundja valvulare e zemrs?www. filipvtori. com; 02/ 3091- 484SPITALI I SPECIALIZUAR2 Smundja valvulare e zemrsTermi smundje valvulare e zemrs i prfshin T gjiTha smund-jeT q i prekin valvulaT e zemrs.valvulaT e zemrs jan sTruk-Tura indore T buTa T lokalizuara midis T kaTr zbrazTirave T zem-rs, dy n ann e majT (valuvla miTrale dhe aorTale) dhe n ann e djaThT (valvula Trikuspidale dhe pulmonare). roli i Tyre shT T parandalojn kThim T gjakuT n zbrazTirn nga e cila vjen.ndonjher, nj ose m shum nga kTo valvula nuk funksiono-jn rregullishT, pr shkak T dy llojeve T rregullimeve: Stenoz valvulare (ngushtim) q nuk lejon hapje t plot t val-vuls, me ka e pengon rrjed-hjen e gjakut Regurgitim valvular (valvu-la inkompetente), kur valvula nuk mbyllet n mnyr t rreg-ullt, dhe mundson q gjaku t kthehet mbrapa n zbraztirNj valvul e njjt mund t jet e prekur nga kto dy regullime n t njjtn koh.Format m t shpeshta t smundjes valvulare t zemrsrregullimet m t shpeshta val-vulare tek t moshuarit jan stenoza e aorts dhe insufiienca mitrale.rregullimet e tjera i prfshijn in-sufiiencn e aorts, insufiiencn tri-kuspidale dhe stenozn mitrale. S-mundjet e valvuls pulmonare jan t rralla.Cilat jan arsyet?Arsyet pr lindjen e ktyre rregul-limeve variojn n varsi t valvuls q preket: Degjenerimi i valvulave, t lidhur me moshn (stenoza aortale, insufiienca mitrale dhe i n -sufiienca aortale) Ethet akute reumatike (steno-za mitrale dhe trikuspidale), anoma-li kongjenitale Infeksion, psh. endokarditis (q i prek t gjitha valvulat) Smundje q e prekin musku-lin e zemrs (dobsi zemre, infarkt t miokardit) mund t jen arsye pr funksionim t parregullt t val-vulaveSi zbulohet smundja valvulare e zemrs Simptoma: frymmarrje t vshtirsuar gjat mundim-it, dhe n faz m t prparuar dhe gjat gjendjes s qet, angi-na pectoris, humbje t vetdijes (stenoz aortale), palpitacime, edem pulmonare, dobsi zemre Auskultacion: zhurm (stenoza ose regurgitante) pun e parreg-ullt e zemrsNdonjher, mungesa e simptomave nuk sht n kontradikt me rnds-in e smundjes.Diagnoza e sigurt vendoset me ndi-hm t ekokardiografis, me pr-dorim t sonds q vendoset ose n gjoks (ultrasonografin tran-storakale) ose nprmjet ezofagut (ultrasonografi transezofageale me anestezi lokale)Me Ekokardiografin: konfirmohet diagnoza e s-mundjes valvulare e zemrs, nse sht stenoz ose insufien-ca matet siprfaqja e valvuls prcaktohet rndsia e proble-mit matet gradienti i presionit npr gjatsin e valvuls prcaktohet impakti i smudjes valvulare gjat dilatimit t zbraztirave dhe aftsin e muskulit t zemrs pr tkurrje.SMUNDJA VALVULARE E ZEMRSSmundja valvulare e zemrs 3Angiografiakoronarepacientt do t duhet t jen t infor-muar pr t njjtat: Reaksionialergjik Komplikime n vendin e in-jektimit t arteries Komplikime kardiake dhevaskulareKomplikimet serioze jan shumt rralla. Sipas referencave, rezultatet nga studimi i br n numr t madh t pacientve, t publikuar n revist mjeksore, rreziku i vdekshmris sht 0,8/1000, rreziku pr rregul-lime neurologjike sht 0,6/1000 dhe rreziku pr infarkt t miokardit sht 0,3/1000.Komplikimetetjerampakt vshtira jan me incidenc nn 1%.Si pjes nga ekzaminimet paraop-erative, angiografia koronare sht metod invasive q mundson tregim t arterieve koronare dhe identifikim t pllakave eventuale ateromatoze q shkaktojn ngushtim t enve ko-ronare t gjakut. Nse sht e domo-sdoshme, rezultati do t prcaktoj nse sht i nevojshm trajtim i enve koronare t gjakut.Ekzaminimi kryhet n departa-ment radiologjik t pajisur n mnyr speciale. Gjat ktij ekzaminimi injek-tohet kontrast. Ai mundson tregim t arterieve koronare.Si edhe t gjitha procedurat inva-sive, angiografia koronare ka rreziqe. Ato jan rreziqe t vogla, megjithat Kriteret q prdoren pr prcaKtimin e nevojs pr trajtim KirurgjiKal jan shum preize dhe jan t bazuara n matje t definuara mir.Kur do t merret vendimi pr trajtim KirurgjiKal,4 Smundja valvulare e zemrsTek pacienT T rinj, Tek T cilT me kT ekzaminim shT Treguar se arTerieT koronare jan normale, angiografia koronare mund T jeT e anashkaluar si meTod diagnosTike. me Tomografin kompjuTerike, gjiThashTu, mund T fiTo-heT informacion pr mad-hsin dhe formn e aorTs kur ekzisTon rregullim i valvuls aorTale.nga viTi 2002, kjo me-Tod prdoreT n qendrn kardio-Torakale monako, pr shqyrTim T muskuliT T zemrs dhe deTekTim T fibrozs ose dshmi pr in-farkTin e kaluar.TomografikompjuterikeRezonancamagnetikeSmundja valvulare e zemrs 5Sitrajtohetsotsmundjavalvulare e zemrs?RIKONSTRUKSION T VALVULAVERikonstruksioni sht trajtim pr zgjidhjen e insufiiencs mitrale, q prdoret gjithmon kur sht e mundshme:Komisurotomi (prerja e komisureve t verbra) kryhet vetm tek ste-noza mitrale t lindur si pasoj e etheve reumatike, prderisa valvu-la sht ende fleksibile dhe ritmi i zemrs sht ende i rregullt (ritm sinus), m shpesh tek fmij dhe gra t reja.Rikonstruksioni me plastik t val-vuls mitrale, mund t jet e indi-kuar pr insufienc mitrale. Tek ky lloj i procedurave, anormaliteti i muskujve papilar, valvula ose anulusi rikonstruohen, por valvula origjinale ruhet (kirurgjia plastike n brendsin e zemrs). Gjithmo-n implantohet anulus prostetik q t korrigjohet deformimi i valvuls mitrale.Rikonstruksioni i valvuls trikus-pidale pr insufiienc funksionale trikuspide si pasoj e dilatacionit n barkushen e djathtTek disa raste t insufiencs s thjesht trikuspide, me kirurgji origjinale plastike mund t rreg-ullohet valvula me zmadhimin e saj.Prderisa ekziston aneurizm e aorts ascendente, valvula aortale ndonjher mund t jet e rikon-struar. Rikonstruksion kirurgjikalt valvulave ose zvendsimit t tyreN gjendje t caktuara, procedura perkutane (valvuloplastika e valvuls mitrale ose implantim transkatetr n val-vuln aortale - TAVI)Rikonstruksioni kirurgjikal ose zvendsimi, megjithat, mbetet trajtim referent pr smundje valvu-lare t zemrs.KIRURgjIA Pas marrjes s vendimit pr op-eracion, ndrhyrjet e mund-shme kirurgjikale jan: Rikonstruksioni i valvuls (val-vuls mitrale, trikuspidale ose n disa raste aortale) Zvendsim t valvuls me pro-tez mekanike ose me protez biologjikeSipaStRajtimitmediKamentoz,mundtjetReKomanduaRteRapiinvaSive,nvaRSitgjendjeSSvalvulave,impaKtiimuSKulittzemRSdheSimptomave:6 Smundja valvulare e zemrsSitrajtohetsotsmundjavalvulare e zemrs?Smundja valvulare e zemrs 7Zvendsim t valvulsDy, deri edhe tre valvula t zem-rs mund t zvendsohen. A do t kryhet zvendsim i zgjedhjes s protezs (mekanike ose biologjike), vendoset (n kontrat me pacientin), n baz t seris s kritereve t ndry-shme:Mosha e pacientit Prania ose mungesa e ritmit t parregullt t zemrs q krkon tra-jtim me terapi antikoagulante Vlersim t prparsive dhe rreziqeve t terapis afatgjate antiko-agulante (anti-vitamin K)Gjendja e muskulit t zemrsStili i jets s pacientitValvulat mekanike prbhen nga kafaz, t br nga matal-karbon me baz q mund t fiksohet n anulu-sin e valvuls, s bashku me sistemin e lvizshm, diskun ose ......Prparsia e tyre sht n kompa-ktsin strukturore. (Valvulat Starr t implantuara para 30 viteve ende funksionojn n mnyr perfekte).Mangsia e tyre sht nevoja pr prdorim t prjetshm t medika-menteve antikoagulante; nse kto medikamente jan shum t forta, mund t shkaktojn gjakderdhje, nse nuk jan mjaft t forta ekzis-ton rreziku pr tromboz dhe embo-lizm (formim t trombeve).Valvulat biologjike ose biopro-tezat jan t bra nga korniza t ve-shura metalike - Dacron q mbajn tre inde biologjike, ose nga derri, ose t bra nga perikardiumi i viit.Bioprotezat kan unaz metalike, t veshur me jastk t vogl silikoni, q mund t jet e inkorporuar n an-ulusin e valvuls.Bioprotezat e reja Stentless nuk kan unaz t ngurt dhe fiksohen me indin fleksibil n Dacron, dhe me at e zmadhojn jetgjatsin e pro-tezs.Prparsia e madhe e bioprotezave sht q tek to nuk ekziston nevoj pr prdorim t prjetshm t medi-kamenteve antikoagulate kur nuk ka prani t aritmis komplete.Sidoqoft , ekziston mundsi q t njjtat t prkeqsohen pas 15-t viteve, ku ekziston nevoj pr inter-venim t ri.PRoteza mund t jet e imPlantuaR n oRifisin e aoRts ose valvuls mitRale dhe m RRall, valvuln tRikusPide. 8 Zvendsim t valvulsBioprotezat preferohen tek pa-cientt m t moshur, tek grat q dshirojn t ngjizin foshnj dhe veanrisht tek ata persona tek t cilt terapia antikoagulante sht e kon-traindikuar.Ato mund t prdoren dhe t jen t inkorporuara tek pacient nn mosh 50-vjeare, zemra e t cilve sht n kondicion t mir, ata q nuk dshirojn t jen n terapi t prjet-shme me medikamente antikoagu-lante dhe q e pranojn iden se in-tervenim i ri do t mund t ishte i nevojshm pas 15-t vitesh.Sa m i moshuar t jet pacienti, aq m i ngadalshm sht prkeqsimi i bioprotezs.PARA INTERVENIMITMe pajtueshmrin tuaj, do t duhej tu a jepni pr evidentim t gjith dokumentacionin tuaj mjeksor q posedoni doktorve dhe infermier-eve, duke prfshir edhe filmimet ra-diologjike nga stres testi dhe testet laboratorike.Do t kryhen seri kontrollesh dhe do t shpjegohet nga a perso-nave mjeksor se si t prgatiteni pr operacion (dush dhe higjien t zbraztirs s gojs) q t parandalo-het infeksion. Rajoni i prerjes do t jet i depiluar dhe i dezifenktuar.SI SHT RRjEDHA E OPERACIONIT?Pacienti sht nn anestezi t plot, zakonisht kryhet prerje (sternoto-mi) n mesin e kocks s kraharorit, ose kryhet mini prerje (tek valvula e aorts).zemr -gjoks makineria baj pasprdoret pr qarkullim t gjakut dhe mundson q punohet n zemr t that. Gjat rrjedhs s intervenim-it, muskuli i zemrs sht i mbrojtur me hipotermi t plot dhe lokale dhe puna e saj sht e ndrprer me kar-dioplegji.Procedura kirurgjikale zgjat tre - katr or (n varsi nga kompleksiteti i rastit).Smundja valvulare e zemrs 9KUJDESI INTENSIV lshim nGa kujdesi intensivPas 48 or, shumics s pacientve u sht lejuar t ohen dhe t lvizin. Sesionet e rregullta t terapis fizikale ndihmo-jnprpavarsifunksionaletpacientitdhefrymmarrjesnormale.pacientishtnnmonitorimpermanenteKg. Pas intervenimit, pacientt kalojn rreth 48 or n departamentin pr kujdes intensiv.Pacientt jan t vendosur n makineri pr ventilim t asistuar, n disa ort e para, ku gradualisht shkyen nga makineria pr frymmarrje.Administrohen medikamente kundr dhimbjes dhe lngje n mnyr intravenoze, q t parandalohet dehidratimi. Kullime (drenazhe) t prkohshme torakale, qendrojn disa dit tek pacienti q t kullohet serumi dhe gjaku nga zona e operacionit. Prqindje e vogl e pacientve kan nevoj pr transfuzion t gjakut.Ushqimi nprmjet gojsfillonditnpasoperacionit10 Smundja valvulare e zemrsSi edhe do lloj kirurgjie, kirurgjiavalvulare sht e asocuar menivel t caktuar t morbiditetitdhe mortalitetit. Rreziku shti vlersuar nga ana e ekipit mjeksor (kardiologut, kirurgutdhe anesteziologut), mbi baz tgjendjes s zemrs s pacientitdhe gjendjes s tij t prgjithshme shndetsore.Komplikimet mund t lindin gjatoperacionitosemenjherpastij.Disa nga komplikimet jan tshpeshta si frekuenc anormalet zemrs (aritmi, bradikardi) dhemund t krkojn inkorporim tpejsmejkerit.Ttjeratjanmtrralla,si infeksionepostoperative (mpakse2%)osekomplikimeneurologjike(mpakse1,5%).Ktorreziqedotvaren nga karakteristikat specifiketpacientitdhesmundjes,poratojan shum m t ulta se rreziku q shtiasocuarmeprogresspontant smundjes. Pikrisht pr shkak t ksaj sht propozuar trajtimkirurgjikal.CILAT JAN RREZIQET NGA KIRURGJIA VALVULARE?Do t lshoheni ose n shtpin tuaj ose shum m shpesh, n institu-cion t specializuar pr rehabilitim (n varsi t gjendjes s pacientit dhe dshirave t tij).Sipas rregullave, shrimi fizik sht i shpejt. Drejtimi i automjetit dhe ektivitetet seksuale mund t parakti-kohen menjher pas konsolidimit t kocks s kraharorit.Kufizimi kryesor sht shrimi ikocks s kraharorit. Si edhe tek do kock e thyer, mund t zgjas 6-12 jav, q t arrihet konsolidim i plot (shrim) dhe gjat rrjedhs s ksaj periudhe do aktivitet q e mbin-garkon kraharorin duhet t anashka-lohet.KTHIMI N PUNKurpacientidotmundtkthehetn pun, varet nga kapaciteti i tij / i saj pr mbingarkes t nivelit t stresit dhe aktivtietit fizik t asocuar me pu-nn e tij / t saj.A KAM NEVOj PR TERAPI FIZIKALE?Progrmi pr rehabilitim kar-diokirurgjikal mund ta prshpejtoj shrimin dhe tju ndihmoj t ktheheni n aktivitetet e prdithshme m hert. N mnyr plotsuese, do tu jepen kshilla dhe rekomandime pr ndry-shim t stilit tuaj t jets, diet, humbje t peshs trupore, ushtrime dhe aktiv-itete sportive.faR Pas lshimit tuaj nGa QendRa kaRdiokiRuRGjikale?Gjat ksaj periudhe, do t infor-moheni pr terapin antikoagulante dhe far do t thot inkorporim i im-plantit.Kardiologu dhe kardiokirurgu, dotju ndihmojn ta zgjidhni programin e duhur pr rehabilitim, n pajtuesh-mri me gjendjen e zemrs suaj dhe gjendjen e prgjithshme shndetsore.Smundja valvulare e zemrs 11N shumicn e rasteve, zvendsi-mi i valvuls me defekt do t rezultoj me prmirsim t konsiderueshm t gjendjes, veanrisht nuk do ekzistoj humbje e fryms dhe ajrit gjat ushtrimit dhe aktivitet-it fizik.Mbikqyrja e rregullt sht esenciale nga ana e? mjekuttuajfamiljar Kardiologuttuaj StomtologuttuajDo t duhej ta vizitoni mjekun tuaj famil-jar, nj her n tre muaj q t provoni: proteznmedgjim anemin infeksionin efikasitetinetrajtimitantikoagulant.Do t duhet ta vizitoni kardiologun tuaj, nj her n gjasht muaj pr elektrokardio-grafi dhe ekokardiografi. Nse ekziston dy-shim se proteza nuk funksionon n mnyr t rregullt, mund t jen t nevojshme ekzaminime t mtejshme.Do t duhej ta vizitoni stomatologun tuaj, n do gjasht muaj pa lshim dhe terapi profilaktike antibiotike duhet t merret pas do procedure dentare. Mbani mend kt tja tregoni stomatologut tuaj.MBIJETES AFATGJATE T PACIENTVE ME VALVUL T ZVENDSUAR12 Smundja valvulare e zemrsTERAPIA ANTIKOAGULANTETerapia antikoagulante q sht e administruar sht anti-vitamin K(Sintrom; Previscan; Coumadine...): pacientt me valvul t im-plantuar mekanike duhet ta marrin vezhdimisht t gjith jetn paskirurgjisplastike tval-vuls mitrale dhe implantimit t pro-tezs biologjike, duhet t merret n tre muajt e ardhshm prderisa pacienti ka aritmi,terapia antikoagulante do t duhej t vazhdohet derisa ndrpritet aritmia.Prderisa inkorporohet valvul mekanike, terapia antikoagulante nuk duhet t ndrpritet pr shkak t far-do lloj arsyeje.Efikasiteti i terapis antikoagu-lante monitorohet nprmjet para-metrave International Normalised Ratio (INR): midis 2 dhe 3 prderisaekziston aritimi dhe pas proce-durs plastike ose implantimit t protezs biologjike midis3dhe4prvalvulmitrale mekanikeN fillim INR matet n do 8 or, pastaj do 15 dit, pastaj do muaj, derisa vrtetohet se sht stabile.Nqoftse nuk sht stabile, duhet t kontrollohet m shpesh, dhe gjithashtu, duhet t kontrollohet disa dit pas ndryshimit t dozs s anti-vitaminK.Dozat dhe rezultatet laboratorike duhet t shkruhen n librez pr tra-jtim antikoagulant.Mbidozimi me terapi antikoagu-lante mund t shkaktoj, p.sh. gjak-derdhje t tejzgjatur t prerjes nga rrojjtja ose pas larjes s dhmbve. INR duhet t kontrollohet me qllim q t zvoglohet doza.Disa medikamente duhet t anashkalohen, sepse e theksojn ak-tivitetin antikogulant (tetraciklin, aspirin, medikamente anti-inflama-tore) ose e pengojn (barbiturate).Injektimet intramuskulore duhet t anashkalohen tek pacientt me terapi antikoagulante.lloje t ndryshme t ushqim-it mund ta modulojn aktivite-tin antikoagulant:Anashkaloni, m shum se nj porcion n dit me ush-qimtpasurmevitaminKp.shDomate, patate, sallat jeshile, spi-naq, lakr dhe brokolilimitonikonsuminealkoolitndynjsi n ditSmundja valvulare e zemrs 13PARANDALIMI I ENDOKARDITISIT INFEKTIVPacientt me valvul prostetike t zemrs mund t jen t ekspo-zuar n komplikime serioze n t cilat bakteria e kolonizon protezn e implantuar. Ajo sht pasoj e endokarditisit infektiv.Ky komplikim, q gjithmonsht serioz, manifestohet si kro-nik, me ethe dhe mund t shkak-toj dmtim t protezs. Burimi i bakteries shpesh mund t jet in-feksion dentar sipas procedurs stomatologjike.Kshtu, rreziku nga endokardi-tis infektiv mund t kontrollohet me:Ndjekje t vmendshme t shfaqjes s etheve dhe njoftim t doktorit tuaj pr t njjtn.Trajtim t vmendshm t t gji-tha infeksioneve, deri edhe ato m t parndsishmet dentare, infek-sione t mushkrive, infeksione t gryks, traktit urinar, lkurs.Trajtimi antibiotik profilak-tik, para do procedure invasive, si heqje t dhmbit, operacione dentare (gjithmon e informoni stoamtologun tuaj pr smundjen tuaj t zemrs).higjien rigoroze t gojs suajdhe mirmbajtje t dhmbve tuaj n gjendje perfekte.Edhe prkrah faktit, q valvu-lat prostetike nuk jan zgjidhje e prkryer dhe krkojn mbikqyrje t vmendshme, trajtim t vazh-dueshm antikoagulant, masa speciale pr parandalim nga en-dokarditis infektiv, ato m shpesh i mundsojn pacientit t jetoj dhe punoj normalisht prderisa jan implantuar n koh, para se muskuli i zemrs t jet i dmtuar n mnyr pakthyeshme.14 Smundja valvulare e zemrsPr do korigjim t stenozs mi-trale t lindur si pasoj e etheve reumatike tek pacient t rinj, tek t cilt valvula sht fleksibile dhe ritmi i zemrs sht i rregullt, tra-jtimi perkutan mund ta shtyj tra-jtimin kirurgjikal pr disa vjet. Rastet e tilla jan t ralla dhe t limituara nga numri.Kandidattprktllojtrajtimido t fitojn flet speciale informa-tive pr kt procedur.Kjo teknik prdoret tek pa-cientt me ngushtim t rnd aor-tal, q nuk mund t jen t oepruar ose tek t cilt ndrhyrja kirurgji-kale bart rrezik t madh, m shpesh pacient m t moshuar ose pacient me histori pr nd-rhyrje paraprake kirurgjikale.Kjo metod alternative e nd-rhyrjes kirurgjikale, mundson zvendsim t valvuls me defekt t aorts me bioprotez me pr-dorim t nj nga kto dy metoda: Kateterizim t zemrsRastespecialeTRAJTIM PERKUTAN T VALVULS MITRALEIMPLANTIM PERKUTAN T VALVULS ARTIFICIALE T AORTS gjat s cils valvula artificiale ud-hhiqet deri n zemr npr arte-rien femorale implantimi me procedurminimalisht invasive, npr hapje t vogl n kraharor, mbi majn e zemrs, nn gjoksin e majt (qasje transapikale) Kjo teknik shqyrtohet dhesipas udhheqsve t tanishm kardiologjik, do t duhej t pr-doret vetm tek pacient pr t cilt t paktn dy kirurg kan vrtetuar se ndrhyrja kirurgjikale sht e kontraindikuar.Smundja valvulare e zemrs 15www. filipvtori. com; 02/ 3091- 484

Recommended

View more >