Bezpieczeństwo kulturowe w źródłach prawa

  • Published on
    23-Jul-2015

  • View
    292

  • Download
    3

Transcript

<p>Bezpieczestwo kulturowe w rdach prawaRoksana Sokalska</p> <p>Unia EuropejskaGdybym mg zaczd jeszcze raz, zaczbym od kultury.Jean Monnet - Pierwsze formy wsppracy kulturalnej WE podejmuj po podpisaniu Traktatu z Maastricht. - Powodem bya dbaod o zachowanie tosamoci kulturowej paostw czonkowskich nie wsplna polityka kulturalna. - Od 1948 roku aspektami kulturalnymi zajmowaa si Rada Europy, ktra powstaa jako rezultat Kongresu Europejskiego nie byo sensu powielad inicjatywy w strukturach przyszej UE.</p> <p>Traktaty Rzymskie Art. 36Postanowienia artykuw 30-34 nie stanowi przeszkody w stosowaniu zakazw lub ogranicze przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych wzgldami moralnoci publicznej, porzdku publicznego, bezpieczestwa publicznego, ochrony zdrowia i ycia ludzi i zwierzt lub ochrony rolin, ochrony narodowych dbr kultury o wartoci artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bd ochrony wasnoci przemysowej</p> <p>i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak stanowi rodkaarbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ogranicze w handlu midzy Pastwami Czonkowskimi.</p> <p>Bezpieczeostwo kulturowe UE Traktat z Maastricht Polityka kulturalna uzyskuje swoje wasne podstawy prawne. Pozostaje jednak na gruncie filozofii, zgodnie z ktr gwny nurt rozwoju kultury ma charakter narodowy, za Wsplnota ma inspirowad i uzupeniad dziaalnod paostw czonkowskich, w takich sprawach, jak: podnoszenie poziomu wiedzy o historii narodw europejskich; zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim, niekomercyjna wymiana kulturowej i twrczoci artystycznej i literackiej, w tym audiowizualnej.</p> <p>Bezpieczeostwo kulturowe UE UE zwraca szczegln uwag na koniecznod ochrony wasnej tosamoci narodowej kadego z paostw czonkowskich. WSPLNY CEL: ograniczenie do rozsdnych wymiaru napywu produktw amerykaoskiej kultury masowej, niedopuszczenie do macdonaldyzacji Europy. ZAGROENIA: modernizacja, amerykaoszczyzna, regionalizm, globalizacja.</p> <p>Bezpieczeostwo kulturowe w UE Artyku 128 Traktatu z Maastricht (TUE) stanowi podstaw do podjcia dziaao majcych na celu propagowanie, wspieranie oraz jeli to konieczne uzupenianie dziaao paostw czonkowskich, w poszanowaniu rnorodnoci narodowej oraz regionalnej, i podkrela rwnoczenie znaczenie wsplnego dziedzictwa kulturowego: Wsplnota przyczynia si do rozkwitu kultur Pastw Czonkowskich w poszanowaniu ich rnorodnoci narodowej i regionalnej, rwnoczenie podkrelajc znaczenie wsplnego dziedzictwa kulturowego.</p> <p>Bezpieczeostwo kulturowe UEArt. 151 TWE: pogbianie znajomoci oraz upowszechnianie kultury i historii narodw europejskich, zachowanie i ochrona wsplnego dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim, wymiana kulturalna o charakterze niekomercyjnym oraz twrczo artystyczna i literacka, w tym sektor audiowizualny. niehandlowa wymiana kulturalna. Artyku przewiduje rwnie podejmowanie dziaao w oparciu o inne postanowienia Traktatu, Wsplnota ma obowizek uwzgldnienia aspektw kulturowych w tych dziaaniach. Naley te wspierad wspprac z krajami trzecimi i organizacjami midzynarodowymi aktywnymi w dziedzinie kultury, zwaszcza z Rad Europy.</p> <p>Traktat lizbooski Potwierdza znaczenie kultury; W preambule mona przeczytad zwrot: inspirowani kulturowym, religijnym i humanistycznym dziedzictwem Europy. Art. 3: [Unia] szanuje swoj bogat rnorodnod kulturow i jzykow oraz czuwa nad ochron i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy.</p> <p>Uroczysta Deklaracja Stuttgarcka Czerwiec 1983 podczas szczytu,podpisano Uroczyst Deklaracj Stuttgarck, ktra wyraaa wol cilejszej wsppracy na rzecz wspierania wiadomoci wsplnego dziedzictwa kulturowego jako czynnika tosamoci europejskiej.</p> <p>System bezpieczeostwa kulturowego RP aden z aktw prawnych, od konstytucji RP po ustaw o ochronie dbr kultury, nie mwi o bezpieczeostwie kulturowym. Termin ten nie zadomowi si w terminologii prawnej RP. Konstytucja oraz polski ustawodawca mwi jedynie o ochronie dbr kultury i dziedzictwa narodowego, nie uywajc terminu bezpieczeostwo kulturowe, mona uznad, e caociowo wszystkie akty prawne, doktryny i strategia polityczna, ukady sojusznicze i wsppraca midzynarodowa oraz wiadoma polityka kulturalna paostwa tworz ramy systemu.</p> <p>Konstytucja RP Kultura zakorzeniona gboko w chrzecijaostwie oraz kwestia ochrony dziedzictwa narodowego, wymienione s wrd najwikszych wartoci, na jakich opiera si Konstytucja RP, czynic paostwo (art.5) odpowiedzialnym za t ochron. Ustawodawca w art. 6 za jedn z naczelnych powinnoci demokratycznego kraju uznaje stworzenie warunkw upowszechniania i rwnego dostpu do dbr kultury, bdcej rdem tosamoci narodu polskiego, jego trwania oraz rozwoju. Integraln czci tej tosamoci maj byd zwizki Polakw mieszkajcych za granic z dziedzictwem narodowym.</p> <p>Konstytucja RP Art. 73 i 75 prawa i wolnoci do twrczoci artystycznej, wolnoci korzystania z dbr kultury a take prawa mniejszoci narodowych i etnicznych do zachowania i rozwoju wasnego jzyka, obyczajw, tradycji, rozwoju wasnej kultury, ochrony tosamoci religijnej.</p> <p>Bezpieczeostwo kulturowe RP Bezpieczeostwo kulturowe wpisane w projekcj strategicznych celw polityki bezpieczeostwa. 4 stycznia 2000 przyjta zostaje Strategia bezpieczeostwa RP, ktra w punkcie 1.1 podkrela: stworzenie jak najlepszych warunkw do wszechstronnego i stabilnego rozwoju spoecznego i gospodarczego kraju, dobrobytu jego obywateli, a take zachowania dziedzictwa narodowego i rozwoju narodowej tosamoci.</p> <p>Ochrona dziedzictwa narodowego Staje si strategicznym celem polityki bezpieczeostwa narodowego oraz polityki Sojuszu Pnocnoatlantyckiego; Kultura ma suyd umacnianiu oraz konsolidacji paostwa, co znajduje wyraz w Strategii Bezpieczeostwa RP: postpy w dziedzinie edukacji i kultury przyczyniaj si do wzrostu zarwno obiektywnego bezpieczeostwa, jak i subiektywnego poczucia bezpieczeostwa (pkt. 3.1.1) Za potencja gospodarczy, militarny, polityczny, demograficzny i kulturowy naszego kraju pozwala na realizacj interesw bezpieczeostwa Polski przez dziaania narodowe lub poczenie dziaao samodzielnych z dziaaniami innych podmiotw midzynarodowych (pkt. 3.1.2)</p> <p>Bezpieczeostwo jzyka polskiego Bardzo wanym aspektem bezpieczeostwa kulturowego dla Polski jest wprowadzenie zakazu posugiwania si w obrocie prawnym na terytorium RP wycznie obcojzycznymi okreleniami okrelenia takie dotycz opisu towarw i usug, natomiast obcojzyczne oferty i reklamy wprowadzane do obrotu prawnego, musz mied polsk wersj jzykow. Za naruszenie przedstawionych postanowieo gro surowe kary i sankcje finansowe.</p> <p>Inne elementy systemu bezpieczeostwa kulturowego RPUstawy i akty prawne niszego rzdu Ustawa z 15 lutego 1962 o ochronie dbr kultury z pniejszymi wielokrotnymi zmianami (najwaniejsza z 1990 nowelizacja oglna oraz z 1996 dotyczca muzew); Ustawa o jzyku polskim z 7 padziernika 1999 roku dotyczca ochrony naszego ojczystego jzyka oraz uywania go w dziaalnoci publicznej oraz w akcie prawnym na terytorium RP</p> <p>Inne elementy systemu bezpieczeostwa kulturowego RP Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (DzU z 20 stycznia 1997 r. Rozporzdzenie Rady Ministrw z 23 kwietnia 1963 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytkw i centralnej ewidencji zabytkw; Rozporzdzenie ministra kultury i sztuki z 10 lipca 1963 r. w sprawie szczegowego trybu postpowania przy przejmowaniu zabytkw ruchomych na wasnod paostwa; Rozporzdzenie ministra kultury i sztuki z 30 czerwca 1965 r. w sprawie trybu zgaszania wnioskw oraz wydawania zawiadczeo i zezwoleo na wywz dbr kultury za granic.</p> <p>Ustawa o ochronie jzyka polskiegoArt. 3.1 precyzuje, e ochrona jzyka polskiego polega w szczeglnoci na: o dbaniu o poprawne uywanie jzyka i doskonaleniu sprawnoci jzykowej jego uytkownikw oraz na stwarzaniu warunkw do waciwego rozwoju jzyka jako narzdzia midzyludzkiej komunikacji; o przeciwdziaaniu jego wulgaryzacji; o szerzeniu wiedzy o nim i jego roli w kulturze; o upowszechnianiu szacunku dla regionalizmw i gwar, a take przeciwdziaaniu ich zanikowi; o promocji jzyka polskiego w wiecie; o wspieraniu nauczania jzyka polskiego w kraju i za granic.</p> <p>Inne dokumenty mwice o bezpieczeostwie kulturowym Deklaracja Praw Czowieka z 1948 roku jako gwarant ochrony praw czowieka, traktuje w art. 27 o prawie czowieka do uczestnictwa w yciu kulturalnym oraz o ochronie materialnych i moralnych korzyci z dziaalnoci artystycznej. Karta Praw Podstawowych UE zbir fundamentalnych praw czowieka.</p> <p>Powszechna Deklaracja Praw Czowieka</p> <p>Art.271.Kady czowiek ma prawo do swobodnego uczestniczenia w yciu kulturalnym spoeczeostwa, do korzystania ze sztuki, do uczestniczenia w postpie nauki i korzystania ze sztuki, do uczestniczenia w postpie nauki i korzystania z jego dobrodziejstw. 2. Kady czowiek ma prawo do ochrony moralnych i materialnych korzyci wynikajcych z jakiejkolwiek jego dziaalnoci naukowej, literackiej lub artystycznej.</p> <p>Karta Praw Podstawowych UE Aspekty bezpieczeostwa kulturowego s podkrelone w preambule Karty Praw Podstawowych UE:</p> <p>Unia przyczynia si do ochrony i rozwoju tych wsplnych wartoci, szanujc przy tym rnorodnod kultur i tradycji narodw Europy, jak rwnie tosamod narodow Paostw Czonkowskich.</p> <p>Literatura Czaja R. Bezpieczeostwo kulturowe Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa. Czaja R. Kulturowe czynniki bezpieczeostwa, Warszawa Akty prawne: Konstytucja RP, Powszechna Deklaracja Czowieka, Karta Praw Podstawowych UE</p>